Verken vakken en studies
Lees wat bovenbouwvakken inhouden en ontdek voorbeelden van opleidingen. Gebruik deze informatie als vertrekpunt en controleer toelatingseisen altijd bij de opleiding zelf.
22 resultaten
AardrijkskundeOnderzoek naar gebieden en ruimtelijke vraagstukken, van klimaat en water tot steden, bevolking en globalisering.
Bij aardrijkskunde leer je verschijnselen op verschillende schaalniveaus verklaren en gebieden met elkaar vergelijken. Je werkt met kaarten, geografische informatie, bronnen en actualiteiten. Natuurlijke processen en menselijke keuzes komen samen in onderwerpen zoals klimaatverandering, water, stedelijke ontwikkeling, migratie en internationale samenhang.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Profielkeuzevak bij C&M en E&M. Afhankelijk van het schoolaanbod ook mogelijk binnen N&G of in het vrije deel.
- Vervolgstudies
- Aardwetenschappen Built Environment Ruimtelijke Ordening en Planologie Milieukunde Watermanagement Toerisme Lerarenopleiding Aardrijkskunde
- Mogelijke beroepen
- Planoloog Geograaf Klimaatadviseur Watermanager GIS-specialist Beleidsmedewerker ruimte Docent aardrijkskunde
Bedrijfseconomie (BE)Een vak gericht op financieel inzicht, ondernemerschap en interne organisatie van bedrijven.
Het vak bedrijfseconomie bestaat uit een aantal overkoepelende thema's: 1. Financiële zelfredzaamheid. 2. Interne organisatie 3. Investeren en financieren 4. Marketing 5. Kosten en winstvraagstukken. Met name het eerste, financiële zelfredzaamheid, is voor iedereen interessant. Binnen dit onderwerp gaan we kijken naar je eerste bijbaantje en het bijbehorende salaris.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Profielkeuzevak bij EM. Keuzevak in vrije deel voor overige profielen.
- Vervolgstudies
- Bedrijfskunde Bedrijfseconomie Commerciële Economie Finance & Control Accountancy Human Resource Management International Business Logistics Management Sport en Economie
- Mogelijke beroepen
- Accountant Financieel adviseur Ondernemer (ZZP'er) Controller Marketingmanager Beleggingsadviseur Inkoper.
Bewegen, Sport en MaatschappijVerdieping in bewegen en sport, waarbij je zelf beweegt, activiteiten organiseert en sport vanuit gezondheid en samenleving onderzoekt.
Bewegen, Sport en Maatschappij combineert praktijk en theorie. Je verbetert je eigen bewegingsvaardigheid, leert sportactiviteiten begeleiden en organiseren en onderzoekt thema's als training, gezondheid, sportbeleid en de maatschappelijke betekenis van sport. Samenwerken, leidinggeven, reflecteren en onderzoeken spelen een belangrijke rol.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Examenvak in het vrije deel of als schoolspecifiek profielkeuzevak, afhankelijk van het aanbod van de school.
- Vervolgstudies
- Academie voor Lichamelijke Opvoeding Sportkunde Fysiotherapie Sportmanagement Leefstijl en Gezondheid Pedagogiek
- Mogelijke beroepen
- Sportdocent Buurtsportcoach Trainer Bewegingsagoog Leefstijlcoach Sportmanager Fysiotherapeut
Biologie (BI)Studie van levende organismen, van DNA en cellen tot gezondheid en ecosystemen.
De leerstof is ingedeeld in leergebieden, ook wel domeinen genoemd (Bijv. Gezondheid, Erfelijkheid, Ecologie en Zenuwstelsel). Op het Havo ligt de nadruk op praktische en toepassing. Als je bijvoorbeeld weet hoe het hart en ademhalingsstelsel werken, kunnen we gaan kijken hoe we dat dan bijvoorbeeld toepassen bij reanimatie.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 4 uur
- Plaats in de profielen
- Onderdeel van N&G. Profielkeuzevak bij N&T. Keuzevak in vrije deel bij E&M.
- Vervolgstudies
- Verpleegkunde Fysiotherapie Toegepaste Biologie Voeding en diëtetiek Forensisch onderzoek Lerarenopleiding Biologie.
- Mogelijke beroepen
- Verpleegkundige Fysiotherapeut Diëtist Laborant Boswachter Milieu-inspecteur Forensisch onderzoeker
Culturele en kunstzinnige vorming (CKV)Een verkenning van diverse kunstvormen zoals architectuur, muziek en media, en hun culturele betekenis.
CKV vertrekt vanuit 'kunst' en legt verbindingen met bredere culturele contexten. Het begrip 'Kunst' verwijst naar kunstuitingen op het gebied van architectuur, beeldende kunst en vormgeving, dans, film, muziek, nieuwe media, theater en combinaties hiervan.
- Lesuren
- 4 Havo: 2 uur 5 Havo: 0 uur (Afgesloten in 4 havo)
- Plaats in de profielen
- Verplicht vak in het gemeenschappelijk deel voor alle profielen.
- Vervolgstudies
- Algemene ontwikkeling, Ondersteunend voor creatieve vervolgstudies en brede culturele vorming.
- Mogelijke beroepen
- Eventmanager Museummedewerker Creatief producent Cultuurbeleidsmedewerker (ondersteunend voor creatieve sector)
Duits (DU)Gericht op taalvaardigheden (lezen, luisteren, spreken, schrijven) en Duitse literatuur en cultuur.
Bij het vak Duits komen de volgende vaardigheden aan de orde: leesvaardigheid, luister- vaardigheid, schrijfvaardigheid en spreekvaardigheid. Bovendien is er aandacht voor de Duitse literatuur. Ter voorbereiding op de schoolexamens en het centraal examen worden in de lessen de vaardigheden lezen, luisteren, schrijven en spreken geoefend.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 4 uur
- Plaats in de profielen
- Profielvak bij CM. Profielkeuzevak bij EM. Keuzevak in vrije deel voor alle profielen.
- Vervolgstudies
- Toerisme Hotelschool Handel en commercie Internationaal zakendoen Tolk/Vertaler Docent Duits
- Mogelijke beroepen
- Tolk Vertaler Leraar Duits Exportmanager Medewerker toerisme Medewerker internationale handel Steward(ess)
Economie (EC)Wetenschap over welvaart, markten, geldstromen en de rol van de overheid.
Economie is de wetenschap die de mens bestudeert in zijn streven naar welvaart. We kijken naar de vraag hoe 'mensen' zoals gezinnen, bedrijven, instellingen en de overheid aan geld komen en wat ze er mee doen. Wij werken met lesbrieven. Het aanleren en trainen van studievaardigheden krijgt bij het vak economie veel aandacht.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 4 uur
- Plaats in de profielen
- Verplicht profielvak bij E&M. Keuzevak bij overige profielen.
- Vervolgstudies
- Bedrijfseconomie Management en Recht Small Business Fiscalist Journalistiek Accountancy
- Mogelijke beroepen
- Bankier Verzekeringsadviseur Makelaar Beleidsmedewerker overheid Belastingadviseur Logistiek planner
Engels (EN)Ontwikkeling van lees-, luister-, spreek- en schrijfvaardigheid en literatuur in de Engelse taal.
Net als in de onderbouw bestaat het programma uit de volgende onderdelen: Leesvaardigheid, Luistervaardigheid, Gespreksvaardigheid, Schrijfvaardigheid, Literatuur/ boeken lezen. Aangezien er geleidelijk een groter beroep op je gedaan wordt om de leerstof zelfstandig te verwerken zul je moeten beschikken over een goede dosis studiezin.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Verplicht vak in het gemeenschappelijk deel.
- Vervolgstudies
- Vrijwel alle HBO/Universitaire studies (veel lesmateriaal is in het Engels), International Business Docent Engels
- Mogelijke beroepen
- Internationaal sales manager Copywriter PR-medewerker Vertaler Leraar Engels Medewerker hotelmanagement
Frans (FA)Communicatieve taalvaardigheid en kennismaking met de Franse literatuur en cultuur.
Wij gaan aan de (Franse) slag met de vier verschillende vaardigheden; parler, lire, écrire et écouter. Dit doen wij geïnspireerd door DELF Scolaire. Voor elk leerjaar wordt er rekening gehouden met het ERK-niveau en onze methodes zijn daarop afgestemd.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 4 uur
- Plaats in de profielen
- Keuzevak als tweede moderne taal in algemeen deel, profielkeuzevak bij CM en EM, keuzevak in vrije deel.
- Vervolgstudies
- Toerisme Recreatie Internationale handel Vertaler Werken bij de EU Docent Frans
- Mogelijke beroepen
- Reisleider Medewerker Europese Unie Vertaler Leraar Frans Medewerker export Frankrijk/België Journalist buitenland
Geschiedenis (GS)Analyseren van het verleden om het heden te begrijpen, met focus op kritisch denken.
Het vak geschiedenis gaat niet alleen om feitenkennis of jaartallen. Wat je bij geschiedenis leert gebruik je de rest van je leven! Kritisch denken, verbanden zien, feiten van meningen onderscheiden, conclusies trekken, oorzaken en gevolgen doorzien. In de bovenbouw krijg je een beter begrip van het verleden door tijdsperioden met elkaar te vergelijken.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Verplicht bij C&M en E&M. Keuzevak in vrije deel voor overige profielen.
- Vervolgstudies
- Journalistiek Recht Politicologie Europese studies Sociale wetenschappen Lerarenopleiding
- Mogelijke beroepen
- Journalist Archivaris Museumconservator Beleidsadviseur Leraar geschiedenis Politiek medewerker
Informatica (IN)Leren programmeren, databases ontwerpen en websites bouwen (HTML/CSS/PHP/SQL/C#).
Er is bij informatica géén aandacht voor Word en Excel. Je leert bijvoorbeeld wel hoe je een moderne website kunt bouwen met HTML, CSS, PHP en SQL. Ook besteden we aandacht aan databases, hoe je er zelf een kunt ontwerpen en hoe je ze kunt bevragen. Deze worden in de examenklas ook gekoppeld aan een website waardoor een echte webapplicatie ontstaat.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Profielkeuzevak bij NT. Keuzevak in vrije ruimte voor alle profielen.
- Vervolgstudies
- ICT Software Engineering Webdesign Game Design Technische Informatica Data Science
- Mogelijke beroepen
- Softwareontwikkelaar Webdesigner Systeembeheerder Data-analist App-ontwikkelaar Game developer ICT-consultant
Kunst beeldend (KBE)Beeldend werk maken en onderzoeken hoe vorm, materiaal, techniek en betekenis samen een kunstwerk of ontwerp vormen.
Je doorloopt creatieve processen van onderzoek en ideeontwikkeling tot uitvoering, presentatie en reflectie. Je werkt met uiteenlopende materialen, technieken en media en leert eigen beeldend werk onderbouwen. De praktijk wordt verbonden met Kunst (algemeen), waarin kunst en cultuur vanuit verschillende perioden en invalshoeken worden bestudeerd.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Cultureel profielkeuzevak bij C&M en mogelijk in het vrije deel. Wordt aangeboden in combinatie met Kunst (algemeen).
- Vervolgstudies
- Kunstacademie Vormgeving Docent Beeldende Kunst en Vormgeving Communication & Multimedia Design Architectuur Media
- Mogelijke beroepen
- Beeldend kunstenaar Grafisch ontwerper Illustrator Artdirector Docent kunst Fotograaf Ruimtelijk ontwerper
Lichamelijke opvoeding (LO)Sport en bewegen, inclusief onderdelen als atletiek, turnen, spel en zelfverdediging.
In het programma zitten de volgende onderdelen: atletiek, turnen, spel, bewegen op muziek en zelfverdediging. Daarnaast is er aandacht voor de domeinen bewegen en regelen, bewegen en gezondheid en bewegen en samenleving.
- Lesuren
- 4 Havo: 2 uur 5 Havo: 1 uur (+1 solo tot januari)
- Plaats in de profielen
- Verplicht vak in het gemeenschappelijk deel.
- Vervolgstudies
- ALO (Academie Lichamelijke Opvoeding) Sport en Bewegen Fysiotherapie Defensie Politie
- Mogelijke beroepen
- Gymleraar Sportinstructeur Fysiotherapeut Personal trainer Politieagent Militair Buurtsportcoach
Maatschappijleer (ML)Analyse van maatschappelijke vraagstukken, politiek, rechtstaat en burgerschapsvorming.
Het vak steunt voornamelijk op de (sociale) wetenschappen politicologie en sociologie. Typisch voor maatschappijleer zijn de invalshoeken die gebruikt worden om maatschappelijke ontwikkelingen / vraagstukken te analyseren: de politiek- juridische, sociaal-culturele en sociaal- economische invalshoeken.
- Lesuren
- 4 Havo: 2 uur 5 Havo: 0 uur
- Plaats in de profielen
- Verplicht vak in het gemeenschappelijk deel.
- Vervolgstudies
- Algemene basis voor alle studies Specifiek voor Rechten Journalistiek Sociale studies
- Mogelijke beroepen
- Jurist Journalist Ambtenaar Maatschappelijk dienstverlener Politiemedewerker
MuziekMuziek uitvoeren, beluisteren en analyseren en leren werken met muzikale begrippen, notatie en compositie.
Muziek als zelfstandig examenvak combineert praktijk en theorie. Je zingt of speelt, werkt aan samenspel en presentatie, maakt of bewerkt muziek en leert gericht luisteren en analyseren. Daarbij gebruik je kennis van ritme, melodie, harmonie, klank, vorm en muziekgeschiedenis.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Cultureel profielkeuzevak bij C&M of keuzevak in het vrije deel, afhankelijk van het schoolaanbod.
- Vervolgstudies
- Conservatorium Docent Muziek Muziektechnologie Popacademie Creative Business Kunsteducatie
- Mogelijke beroepen
- Musicus Componist Muziekdocent Producer Geluidstechnicus Arrangeur Muziekprogrammeur
Natuurkunde (NA)Onderzoek naar natuurwetten, krachten, energie en materie met veel probleemoplossend denken.
In de bovenbouw wordt een aantal onderwerpen uit klas twee en drie herhaald en verder uitgediept. Voorbeelden hiervan zijn: kracht, beweging en elektriciteit. Ook zijn er nieuwe onderwerpen. Voorbeelden hiervan zijn: straling, kernenergie en fysische informatica.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 4 uur
- Plaats in de profielen
- Verplicht bij NT. Profielkeuzevak bij NG.
- Vervolgstudies
- Technische studies (Delft/Eindhoven) Laboratoriumonderzoek Luchtvaarttechnologie Bouwkunde
- Mogelijke beroepen
- Ingenieur (civiel/werktuigbouw) Architect Piloot Energie-adviseur Medisch technoloog Onderzoeker
Nederlands (NE)Focus op lees-, schrijf- en spreekvaardigheid, argumenteren en literatuurgeschiedenis.
Het vak Nederlands kent in de bovenbouw de onderdelen: leesvaardigheid, schriftelijke taalvaardigheid, mondelinge taalvaardigheid, argumentatieve vaardigheden en literatuur. Leesvaardigheid en argumentatieve vaardigheden worden, net als tijdens het Centraal Examen, samen getoetst.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Verplicht vak in het gemeenschappelijk deel.
- Vervolgstudies
- Pabo (Leraar basisonderwijs) Communicatie Journalistiek Logopedie Rechten Docent Nederlands
- Mogelijke beroepen
- Tekstschrijver Redacteur Logopedist Leerkracht basisonderwijs Woordvoerder Communicatiemanager Jurist
Praktijkgericht programma - Maatschappij (PGP-M)Levensechte opdrachten uitvoeren voor externe opdrachtgevers gericht op maatschappelijke vraagstukken en persoonlijke ontwikkeling.
Het praktijkgerichte programma Maatschappij (pgp-M) biedt leerlingen de kans om theorie direct toe te passen in de praktijk. Leerlingen werken aan realistische projecten in en buiten de school voor bedrijven, instellingen en overheden. Denk aan het organiseren van evenementen, het verbeteren van diensten of het onderzoeken van maatschappelijke problemen. Het vak richt zich op het ontwikkelen van competenties, samenwerken en beroepsoriëntatie in sectoren zoals welzijn, economie, recht en onderwijs.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Alleen te kiezen binnen C&M en E&M. Beschikbaar als profielkeuzevak en in het vrije deel.
- Vervolgstudies
- Social Work Toegepaste Psychologie Pabo Rechten Facility Management Human Resource Management (HRM)
- Mogelijke beroepen
- Projectleider Maatschappelijk werker Evenementenorganisator Jongerenwerker HR-adviseur Beleidsmedewerker
Praktijkgericht programma - Technologie (PGP-T)Praktijkgerichte opdrachten uitvoeren voor externe opdrachtgevers met technologie als centraal thema.
Het praktijkgerichte programma Technologie (PGP-T) laat leerlingen technologie toepassen in realistische opdrachten voor externe opdrachtgevers. Leerlingen onderzoeken technologische vraagstukken, ontwerpen of verbeteren producten en processen en ontwikkelen vaardigheden in samenwerken, onderzoeken, ontwerpen, presenteren en loopbaanoriëntatie.
- Lesuren
- Grote variant: 360 studielasturen verdeeld over 4 en 5 havo.
- Plaats in de profielen
- Profielkeuzevak bij N&G en N&T. Ook mogelijk in het vrije deel van alle HAVO-profielen.
- Vervolgstudies
- Techniek, Engineering, ICT, Industrieel Product Ontwerpen, Bouwkunde, Applied Science en technische bedrijfskunde.
- Mogelijke beroepen
- Ingenieur, Productontwerper, Technisch projectleider, Softwareontwikkelaar, Onderzoeker, Procesverbeteraar en technisch adviseur.
RekenenOnderhouden en toepassen van functionele rekenvaardigheden die nodig zijn in opleiding, beroep en dagelijks leven.
Bij rekenen oefen je met getallen, verhoudingen, meten en meetkunde en het interpreteren van verbanden en gegevens. De nadruk ligt op doelmatig en kritisch rekenen in praktische situaties, het kiezen van een passende aanpak en het controleren en uitleggen van uitkomsten.
- Lesuren
- 4 Havo: 1 uur 5 Havo: 0 uur
- Plaats in de profielen
- Aanvullende schoolverplichting voor leerlingen die volgens de schoolregels geen regulier wiskundevak in hun pakket hebben. Het resultaat telt volgens de ingestelde regeling niet mee voor de examenuitslag.
- Vervolgstudies
- Mbo-opleidingen Hbo-opleidingen
- Mogelijke beroepen
- Zorgprofessional Technisch medewerker Medewerker handel Logistiek medewerker Administratief medewerker Medewerker dienstverlening
Scheikunde (SK)Bestuderen van stoffen, chemische processen en materialen door theorie en experimenten.
De leerstof is verdeeld in de volgende onderdelen: A. Vaardigheden B. Kennis van stoffen en materialen C. Kennis van chemische processen en kringlopen D. Ontwerpen en experimenten in de chemie E. Innovatieve ontwikkelingen in de chemie F. Processen in de chemische industrie G. Maatschappij en chemische technologie.
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- Profielvak bij NG en NT (verplicht voor N-stroom). Niet te kiezen door M-stroom.
- Vervolgstudies
- Geneeskunde Chemie Voedingstechnologie Milieukunde Forensisch onderzoek Farmacie
- Mogelijke beroepen
- Apotheker Chemisch analist Voedingsmiddelentechnoloog Forensisch onderzoeker Milieuadviseur Procesoperator
Wiskunde (A & B)Wiskunde A focust op statistiek en data; Wiskunde B focust op exacte algebra, meetkunde en functies.
Wiskunde A: Lineaire verbanden, statistiek, telproblemen, kansrekening. Wiskunde B: Algebraïsche vaardigheden, standaardfuncties, afgeleide functies, meetkunde. NT: Wiskunde B verplicht. NG: Wiskunde A of B. EM: Wiskunde A (normaal) of B. CM: Geen wiskunde (of A als keuze).
- Lesuren
- 4 Havo: 3 uur 5 Havo: 3 uur
- Plaats in de profielen
- NT: Wiskunde B verplicht. NG/EM: Keuze tussen A of B (B afhankelijk van studie). CM: Geen, of keuze A.
- Vervolgstudies
- Wiskunde A: Economie Sociale studies Pabo. Wiskunde B: Technische studies Exacte wetenschappen
- Mogelijke beroepen
- Data-analist Statisticus Ingenieur Econoom Programmeur Bouwkundig tekenaar Financieel analist